13 quốc gia trong đó có Mỹ và Trung Quốc, đã có mặt tại cửa khẩu biên giới giám sát hoà giải

tại cửa khẩu biên giới Campuchia – Thái Lan, một thỏa thuận ngừng bắn đã chính thức có hiệu lực từ 12 giờ trưa. Theo thông báo từ Department of Military Information, hai bên đã gặp nhau, chào hỏi trong tinh thần hòa bình và thống nhất giữ yên cho nhau sau nhiều ngày căng thẳng leo thang. Dù vậy, bầu không khí tại khu vực biên giới vẫn còn nặng nề, với sự hiện diện dày đặc của lực lượng quân sự và nhiều phát ngôn ngầm chứa đựng sự nghi hoặc. Những hình ảnh và lời lẽ được lan truyền sau đó cho thấy rõ, dù súng đã ngừng nổ, hòa bình vẫn còn là điều mong manh.Căng thẳng tại khu vực biên giới Campuchia – Thái Lan không phải là điều mới mẻ. Tranh chấp ranh giới lãnh thổ giữa hai nước láng giềng này đã kéo dài hàng chục năm, đặc biệt tại các vùng đồi núi hiểm trở và những địa điểm mang giá trị lịch sử, chiến lược. Sự khác biệt trong cách giải thích các bản đồ cũ từ thời Pháp thuộc là nguyên nhân chính gây nên tình trạng không thống nhất trong xác định chủ quyền. Dù đã có nhiều vòng đàm phán song phương và các tuyên bố hòa bình trước đây, căng thẳng luôn âm ỉ dưới bề mặt. Bất cứ sự di chuyển quân sự nào, dù nhỏ, cũng có thể bị diễn giải như một hành vi khiêu khích, dẫn đến các vụ đụng độ vũ trang cục bộ.Trên thực địa, lực lượng vũ trang hai bên đã triển khai với số lượng lớn tại các điểm nóng. Một trong những khu vực đang được đặc biệt quan tâm là Đọc Ngựa, nơi được phía Campuchia xác định là thuộc tổng kiểm soát của họ và được bảo vệ chặt chẽ bởi các đơn vị quân đội thường trực. Trong thông báo ngừng bắn của Campuchia, khu vực này được đề cập như một phần lãnh thổ không thể tranh cãi, dù trong bối cảnh hòa giải. Cách diễn đạt vừa mang tính trấn an, vừa khẳng định chủ quyền cứng rắn đã khiến nhiều nhà quan sát quốc tế nhận định đây là một lệnh ngừng bắn mang tính “thận trọng” hơn là một bước tiến chắc chắn đến hòa bình.Ngay sau thỏa thuận, một đoạn video khác được lan truyền trên các nền tảng mạng xã hội, ghi lại hình ảnh một chỉ huy quân sự Campuchia đặt nghi vấn thẳng thắn: “Có lệnh ngừng bắn không mà họ dùng trò xấu thế này có đáng không?” Câu nói mang tính chất chỉ trích và bất mãn này khiến dư luận dậy sóng, đặc biệt trong bối cảnh hai bên vừa đạt được đồng thuận hòa bình tạm thời. Nội dung và sắc thái của câu hỏi này cho thấy vẫn còn tồn tại những hành động mà phía Campuchia xem là vi phạm thỏa thuận hoặc đi ngược tinh thần hợp tác.Đáng chú ý trong đoạn video là sự hiện diện của không chỉ quân đội Campuchia và Thái Lan, mà còn cả lực lượng Mỹ và một số quốc gia ASEAN. Sĩ quan Mỹ, trong quân phục mang phù hiệu “U.S. Army”, đứng cạnh các chỉ huy Campuchia cho thấy có sự tham gia, ít nhất là với tư cách quan sát viên, của các đối tác quốc tế. Một số quân nhân mặc quân phục Philippines cũng xuất hiện, làm dấy lên nghi vấn về sự hiện diện không công khai của một nhóm quan sát đa quốc gia hoặc một hình thức hỗ trợ quân sự có kiểm soát.Giới quan sát khu vực cho rằng việc Mỹ và các quốc gia ASEAN tham gia theo dõi tình hình biên giới Campuchia – Thái Lan là điều dễ hiểu. Trong bối cảnh địa chính trị Đông Nam Á đang ngày càng nhạy cảm, đặc biệt với sự cạnh tranh ảnh hưởng giữa Mỹ và Trung Quốc, bất kỳ điểm nóng nào tại khu vực cũng có nguy cơ lan rộng thành cuộc khủng hoảng khu vực hoặc thậm chí quốc tế. Campuchia trong những năm gần đây đã tăng cường quan hệ chặt chẽ với Trung Quốc, trong khi Thái Lan vẫn duy trì hợp tác truyền thống với Mỹ. Chính vì vậy, sự hiện diện của binh sĩ Mỹ trong video khiến không ít người suy nghĩ về những toan tính sâu xa sau các hoạt động quân sự tại biên giới.Phản ứng từ chính quyền hai quốc gia liên quan cũng phản ánh rõ sự dè dặt và khác biệt trong quan điểm. Phía Thái Lan, thông qua các phương tiện truyền thông, cho rằng các động thái quân sự của họ chỉ nhằm bảo vệ chủ quyền hợp pháp, và là phản ứng cần thiết trước “các hành động đơn phương từ phía Campuchia”. Một số nguồn tin thân chính phủ Thái Lan còn cho biết Campuchia đã “có dấu hiệu di chuyển lực lượng vào khu vực trung lập”, buộc Thái Lan phải triển khai quân tăng cường. Trong khi đó, Campuchia nhấn mạnh rằng họ chỉ đang phòng thủ, không xâm phạm lãnh thổ Thái Lan, đồng thời khẳng định khu vực Đọc Ngựa là phần lãnh thổ không thể tranh cãi của họ. Những thông điệp trái ngược này cho thấy lệnh ngừng bắn dù có hiệu lực trên giấy tờ, nhưng chưa thể xóa bỏ sự bất đồng căn bản về chủ quyền lãnh thổ.Bên cạnh những hoạt động quân sự, người dân sinh sống tại khu vực biên giới đang là những người phải gánh chịu hậu quả trực tiếp. Nhiều gia đình đã buộc phải sơ tán để tránh nguy cơ xung đột bất ngờ. Một số tiếng súng lẻ tẻ được ghi nhận tại khu vực ranh giới sau ngày 28/7, dù chưa có bên nào chính thức xác nhận.