İstanbul Tarihi Yarımada... Burası sadece bir coğrafya değil, üst üste binmiş medeniyetler

Bir otomobilin camı arkasından bu şehri "gördüğünüzü" sanabilirsiniz ama yanılıyorsunuz. Tarihi Yarımada, sadece bisikletle "gezilir". Çünkü bu kadim bölgenin ruhu ana caddelerde değil, o daracık ara sokaklarda saklıdır. Her dönemeçte bir Bizans sarnıcı, her yokuşun başında bir Osmanlı çeşmesi veya bir sinagogun işlemeli kapısı sizi bekler. Bisiklet, size sadece hız değil, "gözlemleme hakkı" verir. Durmak istediğinizde durabildiğiniz, dokunmak istediğinizde dokunabildiğiniz yegane araçtır. Bir otomobilin içinde hapsolduğunuzda şehre yabancılaşırsınız; oysa iki tekerlek üzerinde, sokağın kokusunu, taşın dokusunu ve tarihin fısıltısını bizzat duyarsınız. Yarımada’yı anlamak için onunla aynı tempoda, yani insan hızında hareket etmelisiniz. İstanbul Tarihi Yarımada Balat bölgesindeyiz. Balat, İstanbul’un kozmopolit geçmişinin en canlı kanıtıdır. Yüzyıllarca Musevi cemaatinin merkezi olmuş, ardından Rum, Ermeni ve Müslüman komşularıyla eşsiz bir mozaik oluşturmuştur. Kırmızı Mektep’in görkemli silueti tepeden bakarken, sahil hattındaki Fener Rum Patrikhanesi tarihin derinliğini hatırlatır. O meşhur cumbalı, rengarenk evler sadece fotoğraf karesi değil; bir yaşam biçiminin, bir "bir arada olma" sanatının mimari yansımasıdır. Burası, her köşesinde başka bir dilin, başka bir inancın izini taşıyan özel bir doku. Ancak Balat’ı önemli kılan sadece binaları değildir; o binaların arasındaki boşlukları dolduran hayattır. Bu dar sokaklar, yüksek tavanlı kahvehaneler ve yokuş yukarı uzanan merdivenli yollar, hızlı tüketime değil, yavaşça sindirmeye yöneliktir. İşte bu yüzden buraya en çok yakışan ses, bir motor gürültüsü değil, bir bisikletin zincir sesidir. Gerçek bir mahalleden bahsetmek istiyorsanız, oradaki çocuklara bakmalısınız. Bir mahallenin sağlığı, sokaklarında özgürce bisiklet süren çocuklarla ölçülür. Bisiklet süren bir çocuk, o mahallenin geleceğidir, neşesidir ve en önemlisi "güvenliğidir." Çocukların sokaklarında pedal çevirebildiği bir Balat, hepimizin hayal ettiği o samimi mahalle kültürüdür. Mahalle dediğin; kapı önünde oturan teyzelerin, bisikletle bakkala giden gençlerin ve sokakta oyun oynayan çocukların olduğu bir canlı organizmadır. Bizim görmek istediğimiz Balat; mahallelinin bisikletiyle işine gittiği, çocukların okuldan pedal çevirerek döndüğü ve turistlerin o metal yığınlarıyla değil, kiralık bisikletleriyle bu sokakların tozuna karıştığı bir yerdir. Turizm, bir bölgeyi işgal etmek değil; o bölgenin yaşam tarzına saygı duyarak ona dahil olmaktır. Turist, Balat’ı bir araba camından değil, bir bisiklet selesinden keşfetmelidir. Ancak o zaman bu mahalle, turistik bir dekor olmaktan çıkar ve yaşayan bir efsaneye dönüşür. Dünyanın her yerinde "özel bölgeler" vardır ve bu bölgeler korunur. Fener, Balat ve Ayvansaray... Bu üçlü, İstanbul’un en hassas, en korunması gereken mücevherleridir. Buraya özel araçla girmek, bir müzenin içine kamyonla girmeye benzer. Bu bölgenin dokusuna uygun yaşamayı kabul edenler burada kalmalı, burayı gezmeye gelenler ise o bölgenin şartlarına uymalıdır. Kimse konforu için binlerce yıllık bir dokuyu egzoz dumanına boğma hakkına sahip değildir. Net bir talebimiz var: Fener, Balat ve Ayvansaray sokakları özel araç trafiğine tamamen kapatılsın! Sokaklarımızı otoparka çeviren, yürüme alanlarımızı daraltan ve tarihi yapıların nefesini kesen bu işgale son verilmelidir. Bu bölge sadece yayaların ve bisikletlerin olmalı. Arabaların giremediği bir Balat, çok daha zengin, çok daha güvenli ve çok daha huzurlu bir Balat olacaktır. Gelin, İstanbul’un bu eşsiz tarihini bizimle keşfedin. Tarihi Yarımada bisiklet turlarımıza katılarak, bu şehrin sadece bir izleyicisi değil, koruyucusu olun. Güvenli sürüş teknikleriyle bu kadim sokakları yeniden keşfedelim. Kafesleri değil, yolları seçin. İnisiyatifi ele alın. Ayrıntılar ve başvuru: www.bisikletinisiyatifi.com