อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย

อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เป็นอำเภอที่อยู่เหนือสุดยอดในสยาม มีความสำคัญทั้งในแง่ประวัติศาสตร์อันยาวนานนับพันปี และการเป็นด่านพรมแดนทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของไทย ​1. ประวัติศาสตร์และความเป็นมาของแม่สาย ​ยุคโบราณและตำนานเวียงพานคำ: ตามบันทึกในตำนานสิงหนวัติกุมาร เชื่อกันว่าพื้นที่อำเภอแม่สายในอดีตคือ "เมืองเวียงศรีทวง" หรือ "เวียงสี่ตวง" ต่อมาเมื่อพระเจ้าพรหมมหาราช (พรหมกุมาร) วีรบุรุษในตำนานล้านนาสามารถรบชนะพวกขอมได้สำเร็จ จึงได้มาสร้างเมืองใหม่ขึ้นในบริเวณนี้และตั้งชื่อว่า "เวียงพานคำ" ตามชื่อของช้างทรงที่ใช้ในการออกรบ ซึ่งคำว่าเวียงพานคำในปัจจุบันคาดว่าเพี้ยนมาเป็นชื่อตำบลเวียงพางคำอันเป็นที่ตั้งของที่ว่าการอำเภอ ปัจจุบันยังคงหลงเหลือร่องรอยคูเมืองและกำแพงเมืองโบราณให้เห็นอยู่บ้าง เช่น บริเวณหลังวัดเวียงพานและหลังวัดพรหมวิหาร ซึ่งสร้างขึ้นเพื่อจัดการทิศทางน้ำที่ไหลมาจากเทือกเขาไม่ให้ท่วมตัวเมือง ​ยุคสงครามโลกครั้งที่ 2 และทางผ่านสู่เชียงตุง: ในช่วงรัชกาลที่ 5 ชุมชนแม่สายเริ่มขยายตัวจากการอพยพของชาวเมืองยองจากรัฐฉานลงมาตั้งรกราก ต่อมาในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพไทยได้ใช้แม่สายเป็นประตูสำคัญในการตัดถนนยาว 160 กิโลเมตรมุ่งหน้าไปยึดเมืองเชียงตุง (หรือสหรัฐไทยเดิมในตอนนั้น) ทำให้แม่สายกลายเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญ ก่อนที่สะพานข้ามแม่น้ำสายจะถูกระเบิดพินาศในช่วงท้ายสงคราม ​การจัดตั้งอำเภอในยุคปัจจุบัน: ในปี พ.ศ. 2481 ได้มีการแยกตำบลแม่สายและตำบลโป่งผา ออกมาจากอำเภอเชียงแสนเพื่อจัดตั้งเป็น "กิ่งอำเภอแม่สาย" จากนั้นเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2493 จึงได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น "อำเภอแม่สาย" อย่างเป็นทางการ ​2. ข้อมูลการท่องเที่ยวอำเภอแม่สาย ​แม่สายเป็นเมืองที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์สูง ทั้งชาวไทย ลื้อ เขิน ยอง และไทยใหญ่ ทำให้มีวัฒนธรรม อาหาร และวิถีชีวิตที่เป็นเอกลักษณ์ โดยสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญประกอบด้วย ​ด่านพรมแดนแม่สายและตลาดสายลมจอย: ด่านพรมแดนไทย-เมียนมาแห่งนี้เป็นจุดเหนือสุดในสยาม เชื่อมต่อกับจังหวัดท่าขี้เหล็กของประเทศเมียนมา โดยมีแม่น้ำสายเป็นพรมแดนธรรมชาติ นักท่องเที่ยวสามารถทำเอกสารผ่านแดนเพื่อข้ามสะพานไปท่องเที่ยวและช้อปปิ้งฝั่งพม่าได้ บริเวณใกล้เคียงเป็นที่ตั้งของตลาดสายลมจอยและตลาดดอยเวา ซึ่งเป็นแหล่งขายสินค้านำเข้าราคาถูก เช่น เสื้อผ้ากันหนาว เครื่องใช้ไฟฟ้า ขนม อาหารแห้ง และอัญมณี ​วัดพระธาตุดอยเวา: ตั้งอยู่บนดอยริมชายแดน ใกล้กับ ตลาดสายลมจอย ตามประวัติสร้างขึ้นโดยพระองค์เวา ผู้ครองนครโยนกนาคพันธุ์ เมื่อ พ.ศ. 364 ถือเป็นพระธาตุที่เก่าแก่รองมาจากพระธาตุดอยตุง ด้านบนเป็นจุดชมวิวที่สามารถมองเห็นตัวเมืองแม่สายและเมืองท่าขี้เหล็กของเมียนมาได้แบบ 360 องศา และยังมีสกายวอล์กกระจกใสเหนือสุดในสยามให้เดินชมทัศนียภาพมุมสูง ​อุทยานแห่งชาติถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน: สถานที่ประวัติศาสตร์ระดับโลกจากเหตุการณ์กู้ภัยช่วยเหลือทีมฟุตบอลหมูป่าอคาเดมี ตั้งอยู่ที่ตำบลโป่งผา ภายในมี "ถ้ำหลวง" ซึ่งเป็นถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ที่เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมโถงถ้ำและนิทรรศการประวัติการกู้ภัย และมี "สระขุนน้ำนางนอน" หรือสระมรกต ลำธารธรรมชาติที่น้ำใสสะอาดจนเป็นสีเขียวมรกตล้อมรอบด้วยความร่มรื่น ​ดอยผาหมี และ ดอยผาฮี้: หมู่บ้านชาวไทยภูเขาชนเผ่าอาข่าที่ตั้งอยู่บนแนวตะเข็บชายแดน ปัจจุบันกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวแนวโฮมสเตย์และคาเฟ่ที่โด่งดัง โดยดอยผาฮี้จะขึ้นชื่อเรื่องการเป็นแหล่งปลูกกาแฟสายพันธุ์อาราบิก้าชั้นดีระดับประเทศ มีจุดนั่งห้อยขาจิบกาแฟชมวิวหมอก ส่วนดอยผาหมีเป็นชุมชนประวัติศาสตร์ที่เคยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากในหลวงรัชกาลที่ 9 พระราชทานแนวคิดอาชีพเสริมจนเลิกปลูกฝิ่น ปัจจุบันมีร้านกาแฟและจุดชมวิวที่สวยงามเช่นกัน ​3. ข้อมูลการเดินทางและช่วงเวลาท่องเที่ยว ​การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงราย ใช้ถนนพหลโยธิน (ทางหลวงหมายเลข 1) มุ่งหน้าทิศเหนือ ระยะทางประมาณ 63 กิโลเมตร เป็นทางราบตลอดสายจนถึงตัวด่านชายแดน ยกเว้นเส้นทางขึ้นดอยผาฮี้และดอยผาหมีที่มีความลาดชันและคดเคี้ยว ​ฤดูกาลที่เหมาะสม: สามารถท่องเที่ยวได้ตลอดปี แต่ช่วงฤดูหนาวระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงมกราคมจะได้รับความนิยมสูงสุด เนื่องจากอากาศหนาวเย็นและมีโอกาสพบเจอทะเลหมอกบนดอยสูง