FAYIN DEĞİL AKLIN UYANMASI GEREK! BİLİMSEL YAKLAŞIM İLE ÜLKEMİZDEKİ DEPREM ÇARPITMALARI

Son günlerde özellikle Osmaniye’deki 4.0 büyüklüğündeki deprem ve Mersin açıklarında Zafer Sismik Boşluğu çevresinde meydana gelen hareketlilik bazı sosyal medya sayfalarında “fay yeniden uyandı” şeklinde sunuluyor. Bilimsel veriler ise bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını açık biçimde ortaya koyuyor. AFAD ve uluslararası sismoloji merkezleri, 6 Şubat depremlerinin ardından gözlenen bu aktivitelerin Omori yasasıyla uyumlu olarak zamanla azalan fakat yıllar boyunca sürebilecek doğal artçı dizisinin parçası olduğunu belirtiyor. Osmaniye’deki sarsıntı, Pazarcık–Elbistan fay zonunun kırılmasından sonra uç segmentlerde biriken tali stresin normal boşalımı niteliğindedir; büyüklüğü, dağılımı ve frekansı açısından ana şok benzeri yeni bir kırılmanın sinyallerini taşımamaktadır. Mersin açıklarındaki hareketlilik ise Zafer Sismik Boşluğu ile ilişkilendirilse de moment tensör çözümleri ve GPS tabanlı deformasyon verileri, kritik gerilim birikimi veya hızlanan bir kırılma süreci olduğuna işaret etmemektedir. Kamuoyunun “yakın zamanda yeni bir büyük deprem olur mu?” sorusuna bilimsel yanıt nettir: Mevcut ölçüm dizilerinde olağandışı kümelenme, hızlanma ya da jeodetik anomali bulunmamaktadır. Bu durum, bölgenin tamamen risksiz olduğu anlamına gelmez; fakat bugün itibariyle büyük bir depremin yaklaştığını gösteren hiçbir teknik kanıt yoktur. Yaşananlar, 6 Şubat gibi büyük bir ikili depremin ardından beklenen, doğal ve bilimsel olarak öngörülebilir artçı sürecinin devamıdır. KAYNAKÇA AFAD. (2024). Türkiye Deprem Tehlike Haritası ve Sismik Aktivite Raporları. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. AFAD. (2023). 6 Şubat Depremleri Sismik Değerlendirme Raporu. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi. (2023). Türkiye ve Yakın Çevresi Deprem Kataloğu. MTA. (2018). Türkiye Diri Fay Haritası. Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü Yayınları. Emre, Ö., Duman, T. Y., et al. (2012). Türkiye ve Yakın Çevresinin Diri Fayları. Yerbilimleri Dergisi. Şaroğlu, F. & Emre, Ö. (1990). Doğu Anadolu’nun aktif tektoniği ve büyük depremler. MTA Dergisi, 112, 1–15. KOERI. (2024). Sismik Aktivite Değerlendirmeleri ve Bölgesel Deprem İzleme Raporları. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü. Böhme, M., Donner, S., & Pilz, M. (2021). Aftershock decay rates and stress evolution in continental strike-slip faults. Journal of Seismology, 25(3), 645–662. https://doi.org/10.1007/s10950-021-10011-x Kijko, A. (2020). Long-term aftershock modeling for seismic hazard assessment in regions affected by major earthquakes. Bulletin of the Seismological Society of America, 110(5), 2253–2268. https://doi.org/10.1785/0120190321 USGS. (2023). Aftershock sequences and Coulomb stress transfer following major earthquakes. United States Geological Survey. #deprem #bilim #sondakika