Türkiye’de Yapay Zeka Gerçeği: KOBİ’lerin Dijital Çöküş Riski, Coğrafi Eşitsizlik ve İşin Geleceği

Dijital Medya Gurusu’nun bu bölümünde, Sabancı Üniversitesi’nin yayınladığı “Türkiye’de Yapay Zeka ve Çalışma Hayatının Geleceği” başlıklı kapsamlı raporu masaya yatırıyoruz. Bu rapor, Türkiye’nin dijital dönüşüm sürecine dair çok kritik gerçekleri açığa çıkarıyor ve gelecekte bizi bekleyen fırsatları ve riskleri gözler önüne seriyor. Türkiye ekonomisi aslında iki ayrı gerçeklikten oluşuyor: Bir yanda dijitalleşmeye hazır, yapay zekâ entegrasyonunu çoktan planlamış olan büyük şirketler ve küresel oyuncular… Diğer yanda ise Türkiye’deki istihdamın bel kemiğini oluşturan KOBİ’ler, yani işletmelerimizin büyük çoğunluğu. Rapora göre KOBİ’lerin önemli bir kısmı hâlâ CRM, ERP gibi temel dijital araçları dahi kullanmıyor ve bu durum onları yapay zekâ devriminin tamamen dışında bırakıyor. Bu tablo, Türkiye’deki en büyük eşitsizlik risklerinden birini oluşturuyor. Biz İstanbul’da, büyük şehirlerde teknoloji konuşuyoruz diye herkesin bu dönüşüme dahil olduğunu sanıyoruz ama gerçek çok farklı… Çünkü hâlâ Türkiye’nin bazı köylerinde internet bile sağlıklı çekmiyor. Türkiye aslında internet adaptasyonunda dünya ortalamasının üzerinde (%83), ancak internet hızı dünya ortalamasının çok altında. Özellikle Anadolu ve kırsalda dijital bağlantı ciddi bir sorun ve bu da dijitalleşme uçurumunu daha da büyütüyor. Raporun diğer çarpıcı noktası ise yapay zekânın iş hayatında yaratacağı değişim. Buna göre iki grup iş gücü avantaj kazanacak: 1. Bilişsel donanıma sahip işler: İnsan zekâsı + yapay zekâ birleşerek çok daha yüksek performans üretecek. 2. İnsan temasının zorunlu olduğu işler: Elektrikçi, tesisatçı, bakım uzmanı, hasta bakıcı gibi roller. Bunların dışındaki birçok rol, yapay zekâ tarafından yerine getirilebilir hale geliyor. Biz ise bu noktada şunu tartışıyoruz: Deneyim, sezgi ve duyusal değerlendirme gerektiren işlerde hâlâ insana ihtiyaç var. Bir robot, bir restoranı insan gibi deneyimleyemez. Bu nedenle içerik üreticiler, influencer’lar ve deneyim aktaran meslekler daha da değerli hale gelecek. KOBİ’lerin dijital dönüşümü nasıl hızlanır? Rapora göre internet sitesi sahibi olmak hâlâ bir kriter olarak görülüyor—Türkiye’de işletmelerin %56’sının web sitesi var, Avrupa’da %80. Ama biz diyoruz ki: Dijital dönüşümü yalnızca web sitesi üzerinden ölçemeyiz. Bir berberin, yerel bir dükkanın web sitesi olmak zorunda değil. Önemli olan: - Google Maps’e kayıtlı olmak - Arama platformlarında bulunabilir olmak - Dijital müşteri takibi yapabilmek - Platform ekonomisine entegre olmak (Armut, Trendyol, Yemeksepeti vb.) Gerçek dijital dönüşüm işte bu. Bu bölümde Türkiye’de yapay zekânın yarattığı uçurumları, iş hayatının geleceğini, KOBİ’lerin tehdit altında olduğu alanları, dijital altyapı sorunlarını ve fırsatları Sedat Ateş ve Sümeyra Teymur olarak tüm gerçekliğiyle konuşuyoruz. Sabahcı Ünv Raporu: https://ipc.sabanciuniv.edu/Content/Images/CKeditorImages/20251120-11111196.pdf We Are Social, 2025 Dijital Trendler Raporu: https://datareportal.com/reports/digital-2025-july-global-statshot Bizi sosyal medya kanallarımızdan takip edin 👇 Instagram: https://www.instagram.com/gurustudio.official/ Tiktok: https://www.tiktok.com/@gurustudio.official