Şangay Kerhanesi Dedikleri Şey Aslında Ne?

Şanghay’ın Genelev Bölgesi: Hikâye ve Dönüşüm 19. yüzyılın ortalarından itibaren, liman kenti olarak hızla büyüyen Şanghay, göç, fabrika işçiliği, sömürge yatırımları ve yabancı tüccar hareketleri sayesinde çok katmanlı bir kent haline geldi. Bu hızlı değişim süreci, ekonomik ve toplumsal kırılmaları da beraberinde getirdi. Bu kırılmalardan birisi de kentte yaygınlaşan seks işçiliği ve genelev ağıydı. Özellikle kentin sömürge yönetiminin etkisi altındaki bölgelerinde, barlar, dans salonları, kumarhaneler ve genelevler biçiminde gece ekonomisinin “karanlık” yüzü gelişti. Böyle bir ortamda, denizcilerin, liman işçilerinin uğrak mekânları haline gelen bir bölge ortaya çıktı. Bu bölge, tarihçiler tarafından “kırmızı ışık bölgesi” olarak tanımlanıyor. Bölgenin Özellikleri Bu alanın en bilinen sokaklarından biri, Fransız İmtiyaz Bölgesi’nde yer alan Rue Chu Pao San (daha sonra “Kanlı Koridor”, İngilizce “Blood Alley” olarak anıldı), günümüzde Xikou Lu olarak geçiyor. Burada yüksek sayıdaki bar, kabare, dans salonu, genelev ve eşlik eden hizmetler bulunuyordu. Kadınlar farklı sosyo-ekonomik seviyelerde çalışıyorlardı: yüksek sınıfa hitap eden “kurtesan” düzeyi kadınlar olduğu gibi, sokak işçiliği düzeyinde, çok daha zor koşullarda çalışanlar da vardı. Bu türden seks işçiliği, yalnızca cinsellik üzerinden değil; göçmen kadınların kent içinde buldukları az sayıdaki iş alternatiflerinden biri olması nedeniyle de ekonomiyle, göçle, kentleşmeyle bağlantılıydı. Toplumsal ve Politik Bağlam Kadınların bu işe yönelmesinin arkasında kırsal yoksulluk, kentte iş bulamama, göç gibi unsurlar vardı. Aynı zamanda yerel suç örgütleri, rüşvet, liman‐çıkar ilişkileri de bu işin arka planında yer alıyordu. Yani bu yalnızca “ahlâki sorun” olarak görülmemeli; ekonomik, toplumsal, tarihsel bağlarıyla ele alınmalı. 20. yüzyılın ilk yarısında, bu genelev ve barlar kentin gece hayatının, yabancı asker‐denizcilerin, liman personelinin uğrak mekânlarının birer göstergesi haline geldi. Ancak bu durum aynı zamanda “modernleşme”, “ulus devlet”, “kolonyal etki” gibi temalar açısından da eleştirildi: seks işçiliği kimi çevrelerde ulusal yozlaşma ya da kentlileşmenin “karanlık” yüzü biçiminde algılandı. Dönüşüm Süreci 1930’lara gelindiğinde, kentte bu tür merkezlerin sayısı oldukça artmıştı ve bazı kaynaklar 100 000’in üzerinde kayıt dışı seks işçisi olduğu yönünde tahminler sunuyor. Ancak 1949’da yeni kurulan yönetimle birlikte seks işçiliği resmen yasaklandı ve genelevlerin çoğu kapatıldı ya da yeraltına çekildi. Böylece “kırmızı ışık bölgesi”nin görünür mekanları büyük ölçüde ortadan kalktı. Günümüzde ise o eski sokakların bir kısmı modern kentsel dönüşümlerle başka işlevlere dönüştü; gece hayatı farklı biçimler aldı, eski genelevlerin yerini barlar, kulüpler, daha “meşru” gece eğlence mekânları aldı. Fakat ada hikayeleri, kent hafızasında o dönemlerin karmaşık yüzünü hâlâ taşımakta. Refleksiyon Bu bölge tarihsel olarak yalnızca seks işçiliğinin görünen bir mekanı değil; aynı zamanda kentleşme, göç, sömürgecilik, suç, ekonomi, kadın emeği gibi pek çok büyük temayı iç içe barındırır. Genelevlerin kapanması ya da kamusal alandan çekilmesi, o dönemin kadınlarının koşullarının değiştiğini mutlaka göstermiyor — bu tür bir gündem her zaman toplumsal güvenlik, iş alternatifi ve kadınların kent içindeki konumuyla ilişkili. Dolayısıyla bu bölgenin tarihini anlatırken, “ahlâki yargılar”dan kaçınıp, koşulları, aktörleri, kurumları ve bağlamlarıyla birlikte ele almak önemlidir #çin #şangay #genelev